Terminy astronomiczne na literę G

G

GALAKTYKA
- duży grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiezdnego, niewidocznej ciemnej materii i prawdopodobnie ciemnej energii. Typowa galaktyka zawiera od 107do 1012 gwiazd, orbitujących wokół środka masy galaktyki. Oprócz pojedynczych gwiazd większość galaktyk zawiera duże ilości układów gwiazd oraz różne mgławice. Większość galaktyk ma rozmiary od kilku tysięcy do kilkuset tysięcy lat świetlnych. Galaktyki odległe są między sobą rzędu milionów lat świetlnych.

GALAKTYKA SEYFERTA - galaktyka z małym jasnym jądrem i słabymi ramionami spiralnymi.Często jest silnym radioźródłem.

GEOCENTRYZM - pogląd na budowę układu słonecznego, według którego Ziemia znajduje się w środku wszechświata i wszystkie ciała niebieskie krążą wokół niej. Koncepcja ukształtowana w starożytności. Dzięki niej widzimy, jak wszechświat był postrzegany kiedyś i jak, w oparciu o prowadzone obserwacje, ewoluowały poglądy ludzkie.

GĘSTOŚĆ - masa, tj.ilośćmaterii,zawarta w jednostce obiętości.

GRAWITACJA - jedno z oddziaływań fundamentalnych wyróżnianych przez fizyków. Oddziaływanie grawitacyjne jest zależne od masy posiadanej przez poszczególne ciała i od odległości między nimi.

GROMADA KULISTA - sferyczne zgrupowanie gwiazd, o charakterystycznej strukturze: koncentracja składników układu rośnie ku środkowi gromady i w centrum osiąga wartość stukrotnie przewyższającą średnią. Gromada taka może zawierać nawet milion gwiazd, natomiast jej średnica, choć trudno określić rozmiary z uwagi na brak wyraźnego ograniczenia, wynosi średnio 40 pc. Gromady kuliste są obiektami bardzo jasnymi, dlatego też mogą być obserwowane z dużych odległości.

GRUPA LOKALNA GALAKTYK - grupa galaktyk, której członkiem jest nasza galaktyka. Zawiera ponad dwa tuziny galaktyk, wliczając w to Wielką Mgławicę w Andromedzie i oba Obłoki Magellana.

GWIAZDA - ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Wyzwolona w nich energia jest emitowana w postaci promieniowania elektromagnetycznego, a w szczególności pod postacią światła widzialnego. Gwiazdy mają kształt zbliżony do kuli, zbudowane są głównie z wodoru i helu.

GWIAZDA NEUTRONOWA - gwiazda utworzona z neutronów. Teoretycznie jest to pozostałość po masywnej gwieździe, która zakończyła ewolucję wybuchem. Gwiazdy neutronowe emitujace szybkozmienne promieniowanie radiowe to pulsary.

GWIAZDA NOWA - gwiazda, która co pewien czas wybucha osiągając wtedy jasność wielokrotnie przekraczającą jasność poza wybuchami.

GWIAZDA OKOŁOBIEGUNOWA - gwiazda nigdy nie zachodząca. Na przykład Wielka Niedźwiedzica jest gwiazdozbiorem okołobiegunowym dla mieszkańców Anglii, a Krzyż Południa dla mieszkańców Nowej Zelandii.

GWIAZDA PODWÓJNA - para gwiazd. Może to być para związana fizycznie ( stanowi wtedy tzw.układ podwójny gwiazd ) lub para optyczna (gdzie dwie nie związne gwiazdyleżą niemal na jednej linii prostej wraz z Ziemią).

GWIAZDA ROZBŁYSKOWA - słaba czerwona gwiazda, na której powierzchni nastepują krótkotrwałe wybuchy. W ich wyniku gwiazda chwilowo zwiększa jasność.

GWIAZDA ZMIENNA - gwiazda o zmiennej jasności. Do tej klasy zalicza się też zaćmieniowe układy podwójne.

GWIAZDA ZMIENNA ZAĆMIENIOWA - układ podwójny gwiazd, w którym składniki okresowo przesłaniają się wzajemnie, co daje okresowe spadki jasności układu.

GWIAZDOZBIÓR - grupa gwiazd zajmujących pewien obszar nieba. Zazwyczaj gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwę pochodzącą z mitologii (np. Centaur, Cefeusz itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.