GROMADY OTWARTE

Gromada otwarta
Gromada otwarta
     Najbardziej znaną gromadą otwartą są Plejady zwane Siedmioma Siostrami lub Kurczętami. Znajdują się w gwiazdozbiorze Byka w odległoci około 400 lat świetlnych od nas. Wbrew nazwie, gołym okiem można łatwo zobaczyć jedynie sześć gwiazd, z których najjaśniejszą jest Alkione. Siódma była jeszcze widoczna w pierwszej połowie XX wieku, teraz jest prawdopodobnie zasłonięta przez ciemny obłok. Wszystkie gwiazdy gromady, których jest 300-500, zajmują obszar o rozmiarze około 30 lat świetlnych. Gromada jest bardzo młodym tworem według standardów astronomicznych - jej wiek nie przekracza 50 mln lat. Znajduje się w niej wiele bardzo masywnych i jasnych gwiazd, które jeszcze nie zdążyły zmienić się w czerwone olbrzymy. Plejady są typowym przedstawicielem gromad otwartych, które zawierają zwykle od kilkuset do kilku tysięcy gwiazd.
Gromady otwarte są bardzo młodymi obiektami, rzadko kiedy osiągającymi 100 mln lat. Jest nieprawdopodobne, aby tempo ich powstawania zmieniło się gwałtownie kiedy w przeszłości. Raczej wydaje się, że gwiazdy w starszych gromadach stopniowo rozpłynęły się w przestrzeni i w ten sposób dołączyły do populacji gwiazd nie należących do gromad, których tysiące widać na niebie. Chociaż grawitacja utrzymuje gwiazdy w gromadzie otwartej, jest to równowaga dość krucha, gdyż gwiazdy są lekko z sobą powiązane i wystarczy słaba nawet siła przyciągania od innego obiektu, np. od dużego obłoku międzygwiazdowego, aby rozerwać gromadę na pojedyncze gwiazdy.
Niektóre grupy gwiazd są tak luźno rozrzucone w przestrzeni, że nazywa się je dla odróżnienia od gromad asocjacjami gwiazd. Takie grupy gwiazd szybko rozpraszają się w przestrzeni, więc asocjacje gwiazdowe są zgrupowaniami bardzo młodych, świeżo powstałych gwiazd stowarzyszonych z obłokami międzygwiazdowymi, z których prawdopodobnie powstały. Asocjacje zawierają od 10 do 100 gwiazd często rozproszonych w obszarze o średnicy wielu setek lat świetlnych.
Obłoki materii międzygwiazdowej będące miejscem narodzin gwiazd skoncentrowane są w dysku naszej Galaktyki. Dysk widziany przez nas "od środka", tworzy na niebie Drogę Mleczną. Właśnie w Drodze Mlecznej położone są wszystkie obserwowane gromady otwarte. Droga Mleczna zawiera dużo pyłu i gazu międzygwiazdowego, dlatego 1200 widocznych gromad otwartych stanowi prawdopodobnie zaledwie ich mały ułamek. Uważa się, że w dysku galaktycznym może znajdować się około 100 000 gromad gwiazdowych.

Najjaśniejsze Gromady Otwarte

NGCNazwaJasność obserwowanaOdległość - lata świetlneGwiazdozbiór
Hiady   0,8m 134 Byk
Plejady M45 1,4 391 Byk
IC2602   1,6 652 Kil
3532 pusta 3,5 1430 Kil
2632 M44 3,9 522 Rak
2682 M67 4,0 2600 Rak
869 h Per 4,4 7500 Perseusz
2422   4,5 3750 Rufa
3114   4,5 2930 Kil
6603 M24 4,5 16300 Strzelec
6405 M6 4,6 1470 Skorpion
884 h Per 4,7 8480 Perseusz
2244   4,7 3230 Jednorozec
6475 M7 4,9 815 Skorpion
6633   4,9 1630 Wezownik
2287 M41 5,0 2120 Pies Wielki
3766 pusta 5,0 7000 Centaur
4755 x Cru 5,2 2700 Krzyż Południa
7092 M39 5,2 815 Labędź
1500   5,3 3750 Żyrafa
2168 M35 5,3 2770 Bliźnięta
2548 M48 5,3 3100 Hydra
IC4756   5,6 1630 Wąż
1039 M34 5,7 1470 Perseusz
2281   5,7 4830 Woźnica
2301   5,8 2480 Jednorożec
2437 M46 6,0 5930 Rufa
2447 M93 6,0 3590 Rufa
6231   6,0 5540 Skorpion
6494 M23 6,0 2120 Strzelec
1746   6,2 3260 Byk
2099 M37 6,2 4560 Woźnica
1960 M36 6,3 4240 Woźnica
2323 M50 6,3 2600 Jenorożec
6705 M11 6,3 5540 Tarcza Sobieskiego
6611 M16 6,4 9500 Wąż
1528   6,5 2840 Perseusz
6531 M21 6,5 4240 Strzelec
1245   6,9 8480 Perseusz
2423   6,9 2200 Rufa
581 M103 7,0 8150 Kasjopea
1912 M38 7,0 4240 Woźnica
6242   7,0 1960 Skorpion
6416   7,0 1960 Skorpion
6913 M29 7,1 3100 Labędź
7654 M52 7,3 3260 Kasjopea
457   7,5 9460 Kasjopea
6520   7,5 2280 Strzelec
6613 M18 7,5 6230 Strzelec
4349   8,0 2280 Krzyż Południa
4852   8,9 3900 Krzyż Południa
6830   8,9 2580 Lisek
188   9,3 3420 Cefeusz
6694 M26 9,3 12800 Tarcza Sobieskiego
7510   9,3 8960 Cefeusz
6939   10,0 4240 Cefeusz