Terminy astronomiczne na literę D

D

DATA JULIAŃSKA
- oznaczenie: JD; W południe (12:00 UT) danego dnia kalendarzowego rozpoczyna się nowy dzień juliański. Taka rachuba czasu została wprowadzona w XVI w. przez J. Scaligera. Ze względu na wygodę przy obliczaniu odstępów dzielących różne daty jest stosowana w astronomii. Datę juliańską zapisuje się ją w postaci: numer kolejny dnia oraz część ułamkowa stanowiąca ułamek doby. Stosowane jest dla niej oznaczenie: JD. Punkt zerowy dla daty juliańskiej to 1 stycznia 4713 r. p.n.e. Uwaga: data juliańska nie ma nic wspólnego z kalendarzem juliańskim.

DeklinacjaDEKLINACJA - oznaczana symbolem δ, to jedna ze współrzędnych określających położenie ciała w układach: równikowym i równikowym godzinnym. Definiujemy ją jako kąt pomiędzy kierunkiem poprowadzonym od obserwatora do obiektu a płaszczyzną równika niebieskiego. Obiekty położone na północnej półkuli nieba mają deklinację dodatnią (od 0° do 90°), a na południowej ujemną (od 0° do -90°).

DIAGRAM HERTZSPRUNGA-RUSSELLADIAGRAM HERTZSPRUNGA-RUSSELLA (H-R) - wykres klasyfikujący gwiazdy. Został on podany w 1911 r. przez E. Hertzsprunga, a w 1913 r. udoskonalony przez H.N. Russella.




DOBA
- Czas, jakiego potrzebuje planeta na wykonanie jednego obrotu wokół własnej osi. Ziemska doba trwa 23 godziny 56 minut, co dla wygody zwykle zaokrągla się do 24 godzin.

Droga MlecznaDROGA MLECZNA - galaktyka spiralna, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna inaczej nazywana jest Galaktyką. Zawiera około 200 miliardów gwiazd i posiada średnicę 100.000 lat świetlnych. Na niebie widziana jako jasna "smuga" przecinająca niebo. Taki wygląd spowodowany jest faktem, że oglądamy dysk galaktyki z wnętrza, jako że Układ Słoneczny znajduje się w pobliżu płaszczyzny dysku galaktyki. Droga mleczna świeci najjaśniej w okolicy gwiazdozbioru Strzelca, w którym to kierunku znajduje się centrum Galaktyki. Pas Drogi Mlecznej sięga na północy do gwiazdozbioru Cassiopei a na południu do gwiazdozbioru Krzyża Południa. Odzwierciedla to silne nachylenie płaszczyzny równika galaktycznego do płaszczyzny równika. Płaszczyzna Galaktyki jest także silnie nachylona do płaszczyzny ekliptyki czyli orbity Ziemskiej.

DyfrakcjaDYFRAKCJA - zjawisko zmiany kierunku rozchodzenia się fali na krawędziach przeszkód. Jeżeli wiązka fal przechodzi przez wąską szczelinę lub omija bardzo cienki obiekt, to zachodzi zjawisko ugięcia. Zgodnie z zasadą Huygensa każdy punkt w pobliżu krawędzi przeszkody staje się nowym źródłem fali. Jeżeli uwzględnimy zjawisko interferencji, to można zauważyć, że za przeszkodą pojawią się obszary wzmocnienia i osłabienia rozchodzących się fal.

DystorsjaDYSTORSJA - zniekształcenie polegające na zakrzywieniu równoległych linii - wynikające ze zmianą powiększenia układu optycznego wraz z oddalaniem się od osi optycznej układu. Jeżeli powiększenie zmniejsza się - efektem jest dystorsja beczkowa, jeżeli zmniejsza - poduszkowa.